FAQs
Alle veelgestelde vragen op een rij.
Mocht je vraag niet beantwoord worden op deze pagina,, neem dan vooral contact met ons op voor een antwoord op maat.
Wat betekent AI-geletterdheid precies?
AI-geletterdheid betekent dat medewerkers voldoende begrijpen wat AI is, wat AI wel en niet goed kan, welke risico’s erbij horen en hoe zij AI op een verantwoorde manier kunnen gebruiken in hun werk.
Het begrip komt ook terug in de Europese AI Act. Daarin staat dat organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken aandacht moeten besteden aan de AI-geletterdheid van mensen die namens hen met AI werken. Meer daarover lees je op onze pagina over de EU AI Act.
AI-geletterdheid gaat dus niet alleen om “leren prompten” of weten hoe ChatGPT werkt. Het gaat ook over privacy, controle van uitkomsten, hallucinaties, schijnobjectiviteit, vertrouwelijke informatie, ethiek, wetgeving en de vraag wanneer AI juist kansen biedt om slimmer of efficiënter te werken.
Het doel is niet dat iedere medewerker AI-specialist wordt. Het doel is dat medewerkers genoeg basiskennis en praktisch oordeelsvermogen hebben om bewust met AI om te gaan.
Is de AI Geletterdheid Toolkit een training, e-learning of software?
De AI Geletterdheid Toolkit is een online instrument waarmee organisaties zelf gestructureerde AI-themassessies in groepsverband kunnen organiseren. Je kunt het zien als een combinatie van software, actuele content en een werkvorm voor teamgesprekken.
Het is geen klassieke e-learning waarbij medewerkers individueel achter hun scherm een les doorlopen. De Toolkit werkt juist met sociaal leren: medewerkers denken eerst individueel na over AI en bespreken daarna samen wat AI betekent voor hun werk, hun team en hun organisatie.
Zo ontstaat niet alleen kennisoverdracht, maar ook een gesprek over herkenbare praktijksituaties, kansen, twijfels en risico’s.
Waarin verschilt de AI Geletterdheid Toolkit van een gewone AI-training?
Een gewone AI-training is vaak een eenmalig moment: een workshop, cursus of inspiratiesessie. Dat kan waardevol zijn, maar AI verandert zo snel dat de inhoud na een paar maanden alweer deels achterhaald kan zijn.
De AI Geletterdheid Toolkit is juist ontworpen als terugkerende aanpak. Teams doen periodiek een themasessie met actuele inhoud, afgestemd op nieuwe ontwikkelingen, veranderende wetgeving en de praktijk van de organisatie. Daardoor bouw je AI-geletterdheid niet op als losse actie, maar als een doorlopend onderdeel van professioneel werken.
Daarnaast gaat de Toolkit verder dan alleen uitleg over tools. Er is aandacht voor risico’s, kansen, beleid, verantwoordelijkheden en het gesprek binnen het team.
Waarin verschilt AI-geletterdheid van leren werken met ChatGPT?
Leren werken met ChatGPT is één onderdeel van AI-geletterdheid, maar het is niet hetzelfde. Een medewerker kan goed prompts schrijven en toch onvoldoende zicht hebben op privacyrisico’s, foutieve AI-antwoorden, auteursrecht, vertrouwelijke informatie of de vraag wanneer AI-gebruik wel of niet passend is.
AI-geletterdheid is breder. Het gaat om begrijpen hoe AI-uitkomsten tot stand komen, waarom je die moet controleren, welke informatie je beter niet invoert, welke kansen AI biedt, welke afspraken binnen de organisatie gelden en hoe het gebruik van AI maatschappelijk kan worden ervaren.
ChatGPT, Copilot en andere AI-tools veranderen bovendien voortdurend. Daarom is het belangrijker dat medewerkers leren hoe ze verantwoord over AI nadenken dan dat ze alleen één tool leren bedienen.
Wat zegt artikel 4 van de AI Act over AI-geletterdheid?
Artikel 4 van de AI Act verplicht aanbieders en gebruikers van AI-systemen om maatregelen te nemen zodat mensen die namens hen met AI-systemen werken voldoende AI-geletterd zijn. Daarbij moet rekening worden gehouden met hun technische kennis, ervaring, opleiding, de context waarin AI wordt gebruikt en de personen of groepen op wie het AI-systeem invloed kan hebben.
In gewone taal betekent dit: organisaties die AI gebruiken, moeten serieus aandacht besteden aan de kennis en vaardigheden van medewerkers. Niet iedereen hoeft AI-specialist te worden, maar medewerkers moeten wel voldoende begrijpen wat zij doen wanneer zij AI inzetten in hun werk.
Meer achtergrond over deze verplichting lees je op onze pagina over de EU AI Act.
De AI Geletterdheid Toolkit helpt organisaties om hier structureel en aantoonbaar invulling aan te geven.
Wat bewijst het certificaat precies?
Het certificaat laat zien dat de organisatie in dat jaar structureel aandacht heeft besteed aan AI-geletterdheid met behulp van de AI Geletterdheid Toolkit.
Het is geen officieel keurmerk van de overheid en ook geen garantie dat een organisatie volledig voldoet aan alle verplichtingen uit de AI Act. Wat het wél doet: aantonen dat medewerkers actief zijn meegenomen in actuele AI-onderwerpen, dat er een georganiseerde aanpak is geweest en dat de organisatie AI-geletterdheid niet alleen op papier belangrijk vindt.
Daarmee kan het certificaat helpen bij interne verantwoording, audits, gesprekken met bestuur of directie en vragen vanuit klanten, partners of toezichthouders.
Is een themasessie vooral kennisoverdracht of vooral gesprek?
Een themasessie is bewust allebei. Medewerkers krijgen kennis over wat AI kan, wat verstandig is, welke risico’s er zijn en welke regels of aandachtspunten relevant zijn. Maar die kennis wordt steeds gekoppeld aan gesprek en reflectie.
Dat is belangrijk, omdat AI-geletterdheid niet alleen ontstaat door informatie te zenden. Medewerkers moeten ook samen bespreken wat AI betekent voor hun eigen werk, hun team, hun klanten, cliënten, inwoners of processen.
De Toolkit combineert daarom korte kennisblokken met vragen, stellingen en praktische voorbeelden die het gesprek op gang brengen.
Wie begeleidt de sessie binnen de organisatie?
Een sessie kan worden begeleid door iemand uit de organisatie, bijvoorbeeld een teamleider, HR-medewerker, beleidsmedewerker, ICT-collega of iemand anders die het gesprek praktisch kan begeleiden.
De begeleider hoeft geen AI-expert te zijn. De Toolkit geeft de inhoud, vragen en opbouw van de sessie aan. In de praktijk is de belangrijkste taak van de begeleider vooral om af en toe op “volgende” te klikken, het gesprek rustig te laten verlopen en deelnemers ruimte te geven.
De Toolkit doet het inhoudelijke werk. De begeleider helpt het team door de sessie heen.
Kan de Toolkit gebruikt worden op verschillende locaties?
Ja. De AI Geletterdheid Toolkit is geschikt voor organisaties met meerdere teams, afdelingen of locaties. Ieder team kan de sessie op een eigen moment doen, op de eigen locatie en in de eigen samenstelling.
Een sessie kan ook plaatsvinden via een videogesprek of hybride bijeenkomst, zolang de begeleider het centrale scherm deelt met alle deelnemers. Deelnemers gebruiken daarnaast hun eigen device voor het individuele deel.
Dat maakt de aanpak schaalbaar. Een organisatie hoeft niet iedereen op hetzelfde moment in één grote training te krijgen. Teams kunnen verspreid over het jaar aan de slag, terwijl de organisatie toch één gezamenlijke aanpak voor AI-geletterdheid heeft.
Kan de sessie ook online of hybride worden georganiseerd?
Ja, dat kan. Een sessie werkt het prettigst wanneer deelnemers samen in gesprek kunnen, maar dat gesprek kan ook online of hybride plaatsvinden.
Belangrijk is vooral dat er één centraal scherm of gedeelde presentatie is, dat deelnemers hun eigen device kunnen gebruiken voor het individuele deel en dat er voldoende ruimte is voor gesprek. Bij hybride sessies vraagt dat iets meer aandacht van de begeleider, zodat ook online deelnemers goed kunnen meedoen.
Wat heeft de organisatie technisch nodig voor een sessie?
Voor een sessie heb je weinig nodig: een scherm of beamer, internetverbinding en deelnemers die een telefoon, tablet of laptop kunnen gebruiken voor het individuele deel.
De Toolkit draait online. Er hoeft dus geen ingewikkelde software geïnstalleerd te worden. In de praktijk past een sessie daardoor goed in een regulier overleg, teammoment of interne bijeenkomst.
Hoeveel tijd kost de voorbereiding van een sessie?
De voorbereiding is beperkt. De organisatie plant een moment, wijst een begeleider aan en zorgt dat deelnemers weten waar en wanneer de sessie plaatsvindt.
De inhoud, opbouw en gespreksvragen zitten in de Toolkit. De begeleider hoeft dus geen eigen trainingsmateriaal te maken.
Welke onderwerpen komen aan bod in de AI Geletterdheid Toolkit?
De Toolkit behandelt onderwerpen die medewerkers nodig hebben om AI verantwoord en praktisch te gebruiken. Denk aan de werking en beperkingen van AI, generatieve AI, ChatGPT en vergelijkbare tools, privacy, vertrouwelijke informatie, hallucinaties, schijnobjectiviteit, controle van AI-output, ethiek, publieke perceptie, wetgeving en intern beleid.
Tegelijk gaat de Toolkit niet alleen over risico’s. Er is ook nadrukkelijk aandacht voor kansen: hoe AI kan helpen om werkprocessen te verbeteren, tijd te besparen, informatie beter te verwerken of nieuwe ideeën te ontwikkelen.
De inhoud verandert continu mee met de praktijk. De Toolkit wordt aangepast aan wat de nieuwste generatie AI-tools kan, hoe mensen die tools in hun werk gebruiken, welke nieuwe risico’s ontstaan en welke vragen op dat moment actueel zijn.
Is de inhoud ieder jaar hetzelfde?
Nee. AI verandert snel, en daarom wordt de inhoud van de AI Geletterdheid Toolkit doorlopend bijgewerkt. Nieuwe tools, nieuwe risico’s, nieuwe voorbeelden en veranderende wetgeving kunnen dus worden meegenomen in nieuwe sessies.
Dat is precies waarom de Toolkit is opgezet als terugkerende aanpak. Een eenmalige training kan nuttig zijn, maar AI-geletterdheid vraagt om onderhoud. Door ieder jaar opnieuw aandacht te besteden aan AI blijft de kennis van medewerkers beter aansluiten op de praktijk van dat moment.
Wat is het jaarrapport van de AI Geletterdheid Toolkit?
Het jaarrapport geeft de organisatie inzicht in wat er tijdens de sessies naar voren is gekomen. Omdat iedere sessie begint met een individuele vragenlijst, ontstaat een beeld van hoe medewerkers AI gebruiken, waar zij kansen zien, waar zij onzeker over zijn en welke thema’s aandacht vragen.
Het rapport is bedoeld als praktisch stuurinstrument. Het kan helpen bij AI-beleid, interne communicatie, prioriteiten voor vervolgacties en verantwoording richting bestuur of directie.
Het jaarrapport gaat niet om het beoordelen van individuele medewerkers. Het doel is juist om op organisatieniveau beter te begrijpen wat er speelt rond AI.
Wat kost de AI Geletterdheid Toolkit?
De AI Geletterdheid Toolkit heeft drie pakketten: Basis, Compleet en Plus. Daarmee kan een organisatie kiezen hoeveel ondersteuning en verdieping past bij de eigen situatie.
Basis is bedoeld voor organisaties die compact willen starten. Compleet bevat daarnaast onder meer het jaarrapport en Snippets. Plus is bedoeld voor organisaties die meer momentum willen en twee themasessies per jaar willen organiseren.
Op de prijzenpagina staat een instant calculator waarmee je direct een indicatie krijgt van de kosten voor jouw organisatie.
Wat zijn Snippets?
Snippets zijn korte voorbeelden, denkoefeningen of verwijzingen naar actuele gebeurtenissen die organisaties tussen de themasessies door kunnen delen, bijvoorbeeld via intranet, nieuwsbrief of interne communicatie.
Ze zijn bedoeld om AI het hele jaar door bespreekbaar te houden. Denk aan een nieuwsvoorbeeld met de vraag: wat is hier precies gebeurd, welke risico’s of kansen zien we, en wat kunnen wij hiervan leren?
Zo blijft AI-geletterdheid niet beperkt tot één moment per jaar, maar wordt het een terugkerend thema in de organisatie.
Voor welke sectoren is de AI Geletterdheid Toolkit geschikt?
De AI Geletterdheid Toolkit is geschikt voor organisaties in uiteenlopende sectoren. De basis is breed toepasbaar, omdat vrijwel iedere organisatie inmiddels te maken krijgt met AI-gebruik door medewerkers.
Er is specifieke aandacht voor sectoren zoals overheid, zorg, financiële dienstverlening, accountancy, advocatuur en mkb. Maar dat betekent niet dat de Toolkit alleen voor die sectoren bedoeld is. Ook in bijvoorbeeld bouw, onderwijs, zakelijke dienstverlening, cultuur, techniek, retail of non-profit kunnen AI-geletterdheid, verantwoord gebruik en praktische kansen heel relevant zijn.
Voor de start van de uitrol bespreken we altijd met de organisatie welke praktische accenten belangrijk zijn. Welke functies doen mee? Welke AI-tools worden al gebruikt? Welke risico’s of kansen spelen in jullie praktijk? Daardoor blijft de Toolkit flexibel en sluit de sessie beter aan op de werkelijkheid van de organisatie.
Wat is het verschil tussen de AI Geletterdheid Toolkit en een e-learning?
Een e-learning is meestal individueel: een medewerker doorloopt zelfstandig informatie, vragen of modules. Dat kan nuttig zijn voor basiskennis, maar AI-geletterdheid vraagt ook om gesprek.
De AI Geletterdheid Toolkit gebruikt daarom het team als leeromgeving. Medewerkers vullen eerst individueel vragen in en bespreken daarna samen wat AI betekent voor hun werk. Daardoor komen praktijkvoorbeelden, twijfels, kansen en risico’s sneller op tafel.
Juist dat gezamenlijke gesprek maakt de aanpak sterker. AI-gebruik is namelijk niet alleen een individuele vaardigheid, maar ook iets waar teams en organisaties afspraken over moeten maken.
Welke persoonsgegevens verwerkt de AI Geletterdheid Toolkit?
De AI Geletterdheid Toolkit is ontworpen met dataminimalisatie als uitgangspunt. Voor deelnemers is geen persoonlijk account nodig: deelname aan een themasessie verloopt via een anonieme link.
De vragenlijst werkt zoveel mogelijk met gesloten vragen en is niet bedoeld om gevoelige persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie te verzamelen. Het doel is om inzicht te krijgen op organisatieniveau, niet om individuele medewerkers te volgen of te beoordelen.
Wat is shadow AI?
Shadow AI betekent dat medewerkers AI-tools gebruiken buiten het zicht van de organisatie. Bijvoorbeeld wanneer iemand zelfstandig ChatGPT, Claude, Gemini of een andere AI-tool inzet voor werkdocumenten, klantvragen, beleidsstukken of interne informatie, zonder dat duidelijk is of dit mag en onder welke voorwaarden.
Dat hoeft niet altijd uit onwil te gebeuren. Vaak zijn medewerkers gewoon nieuwsgierig, praktisch ingesteld of op zoek naar tijdwinst. Maar voor de organisatie kan het risico’s opleveren, bijvoorbeeld rond privacy, vertrouwelijkheid, informatiebeveiliging, auteursrecht of kwaliteit van output.
De AI Geletterdheid Toolkit helpt om dit gebruik bespreekbaar te maken en beter in beeld te krijgen.
Hoe maak je medewerkers bewust van AI-risico’s?
Bewustwording werkt het beste wanneer risico’s concreet worden gemaakt. Alleen zeggen dat medewerkers “voorzichtig moeten zijn met AI” is meestal niet genoeg.
De AI Geletterdheid Toolkit gebruikt daarom herkenbare voorbeelden, vragen en gesprekssituaties. Medewerkers bespreken bijvoorbeeld wat er mis kan gaan bij het invoeren van vertrouwelijke informatie, het overnemen van foutieve AI-antwoorden of het gebruiken van AI-output zonder goede controle.
Tegelijk is het belangrijk om niet alleen op risico’s te focussen. Als AI vooral als gevaar wordt gepresenteerd, gaan medewerkers het onderwerp vermijden of juist buiten beeld gebruiken. Goede AI-geletterdheid laat daarom ook zien hoe AI wél verantwoord en nuttig kan worden ingezet.
Wat als sommige medewerkers veel meer weten dan anderen?
Dat is juist één van de redenen om AI-geletterdheid in teamverband te organiseren. In bijna iedere organisatie zijn er medewerkers die al veel met AI experimenteren, terwijl anderen nog zoekend of terughoudend zijn.
De Toolkit benut dat verschil. Medewerkers leren niet alleen van de inhoud, maar ook van elkaar. Wie al ervaring heeft, kan praktische voorbeelden delen. Wie minder ervaring heeft, kan vragen stellen en beter begrijpen wat AI in het dagelijkse werk kan betekenen.
Tegelijk zorgt de Toolkit ervoor dat het gesprek niet alleen wordt bepaald door de meest enthousiaste AI-gebruikers. De sessie blijft steeds verbonden met kritisch denken, verantwoordelijk gebruik en bewustzijn van risico’s.
Daarbij blijft de sessie laagdrempelig. Het doel is niet om iedereen op hetzelfde technische niveau te krijgen, maar om samen tot een beter, veiliger en praktischer begrip van AI te komen.
Vraag gelijk een
vrijblijvende offerte aan
Vertel ons kort over jullie organisatie, dan komen we met een passend voorstel. Vrijblijvend, en met ruimte voor al jullie vragen.
